Van Vlimmeren is geen vreemde voor de Utrechtse bibliotheek. Van 1995 tot 2005 was hij ook al directeur van de Bibliohteek Utrecht en ook toen moest er gereorganiseerd en bezuinigd worden. Door handig in te spelen op allerlei projecten met herintredende vrouwen en het aan het lezen krijgen van minderheden, slaagde hij er in om een miljoen gulden te bezuinigen en tegelijkertijd het budget te laten groeien.

U bent na 2005 directeur Ontwikkelingsbedrijf en directeur dienst Wijken bij de gemeente Utrecht geweest. Waarom bent u terug gekeerd bij de bibliotheek?
“Het ligt in mijn aard om steeds iets anders te doen. Toen ze me echter voor deze functie vroegen, vond ik toch dat er voldoende nieuwe dingen gebeuren om het een spannende klus te maken.”

De bibliotheek moet verzelfstandigd worden.
“Het grappige is dat vijftien jaar geleden een van mijn eerste klussen als directeur van de bibliotheek het repareren van de pensioenbreuk van de medewerkers was. De bibliotheek was namelijk net van een stichting veranderd in een gemeentelijke dienst.”

Waarom moet de bibliotheek nu dan weer verzelfstandigd worden?
“Het maakt de gemeentelijke organisatie minder complex als voorzieningen zoals de bibliotheek, de schouwburg en het muziekcentrum verzelfstandigd worden. Op de lange termijn is het bovendien financieel aantrekkelijk vanwege de wat lagere personeelskosten. En een zelfstandige bibliotheek krijgt meer mogelijkheden om zelf op zoek te gaan naar extra financiële bronnen.”

Zijn er ook nadelen?
“Er zijn ook kosten aan verbonden. De gemeente zal de bibliotheek een bruidschat mee moeten geven zodat ze beschikt over enige reserves en niet gelijk bij het eerste zuchtje tegenwind omvalt. En het vereist ook een duidelijk beleid van de gemeente: wat verwacht ze van de bibliotheek? Gaat het alleen om het uitlenen van boeken, moet er wat gedaan worden aan het stimuleren van lezen bij kinderen, moeten er culturele activiteiten plaatsvinden?”

En dan moet er ook nog bezuinigd worden?
“In de begroting is sprake van een onderzoek naar acht ton besparing op de nieuwbouw. En er wordt nog verder gezocht.”

Betekent dat de sluiting van vestigingen?
“Dat zou kunnen. Maar het is een uiterst gevoelig onderwerp. De laatste 25 jaar is er in Utrecht geen enkele vestiging gesloten. Terwijl er in Utrecht vijftien vestigingen zijn, wat relatief veel is.”

Toch is er in Oost geen bibliotheek?
“Dat klopt, de bibliotheken zijn ongelijk over de stad verdeeld. Als je echter uit gaat van de servicenorm dat er overal in de stad binnen een straal van 1,5 kilometer een bibliotheek moet zijn, dan kun je met minder bibliotheken, inclusief een bibliotheek in Oost, de hele stad goed bedienen.”

Dan lijkt me de bezuinigingsopdracht makkelijk in te vullen?
“Nee, dat vergt een moeilijke politieke afweging. Burgers zijn erg betrokken bij hun bibliotheek. Je hoeft maar naar een vestiging te wijzen, of er wordt al een handtekeningenactie gehouden. Het is echter de vraag waar je in deze tijd je geld aan wilt besteden: aan het in stand houden van alle vestigingen maar dan met minder personeel en minder dienstverlening, of aan minder, maar goed geoutilleerde vestigingen dichtbij iedere Utrechter. Maar dat is aan de politiek om te beslissen.”

Tegelijkertijd zult u ook moeten nadenken over de toekomstige rol van de bibliotheek nu iedereen zijn informatie opzoekt op internet en straks zijn boeken leest op de e-reader?
“Dat is inderdaad een dubbel vraagstuk. Niets is zeker wat dat betreft. Toch ga ik ervan uit dat de komende jaren ouders nog steeds boeken zullen lenen voor hun kinderen. En ik denk ook dat bijvoorbeeld ouderen, die steeds langer thuis blijven wonen, naar de bibliotheek blijven komen om te lezen. Daarnaast zijn we echter ook aan het nadenken over nieuwe vormen van dienstverlening.”

En?
“Je ziet dat de bibliotheek steeds meer de rol krijgt als ontmoetingsplek, een plek waar mensen met elkaar afspreken, scholieren in groepjes werken, zzp’ers een werkplek hebben. Je kunt ook denken aan het organiseren van debatten, nu Tumult ter ziele is, exposities, conferenties. De bibliotheek als huiskamer van de stad.”

En dan speelt er ook nog de discussie over de zogeheten Bibliotheek ++?
“Daar lopen een paar zaken door elkaar. De gemeenteraad heeft vier jaar geleden besloten dat er een nieuwe centrale bibliotheek moet komen op het Smakkelaarsveld. Daar zijn ook middelen voor gereserveerd. Echter nu er een fiks tekort is op de grondexploitatie in het stationsgebied, wordt er gezocht naar mogelijkheden om te bezuinigen en daarbij wordt ook naar de Bibliotheek++ gekeken. Daarnaast speelt de discussie welke andere partners, zoals Artplex en Utrechts Centrum voor de Kunsten, een plekje in het gebouw kunnen krijgen”

Het is natuurlijk een aantrekkelijke locatie…
“Je kunt natuurlijk als bibliotheek op Lage Weide gaan zitten maar het voordeel van het Smakkelaarsveld is dat het zich op een knooppunt van openbaar vervoer bevindt. In Amsterdam is de centrale bibliotheek drie jaar geleden verhuisd naar het Centraal Station. Op de Prinsengracht kwamen er jaarlijks 900.000 bezoekers, op de nieuwe locatie zullen het er dit jaar zo’n twee miljoen zijn. Het is aan de politiek om te beslissen: wil men een bibliotheek als huiskamer voor de Utrechters met allerlei culturele voorzieningen en mogelijkheden voor ontmoeting midden in de stad of toch liever meer kantoren en woningen.” (deStadUtrecht.nl – Mario Gibbels)

Volg het nieuws over Utrecht via de tweets van deStadUtrecht.nl

Lees ook:

'Bibliotheek++ moet geen Muziekpaleisscenario worden'

VVD wil geen Bibliotheek++ in stationsgebied

Debatcentrum Tumult stopt ermee